Proeflezen

Schreef ik laatst een blogje over Proeflezers, nu wil ik het hebben over proeflezen. Want dat is zo geweldig leuk om te doen!
In de eerste plaats zie je een verhaal heel prematuur en – als je een manuscript vaker mag proeflezen – je ziet het groeien. Nou ben ik natuurlijk wel bevoorrecht dat ik tot nu toe heb mogen proeflezen voor mensen die wel écht kunnen schrijven en écht een verhaal te vertellen hebben.

In de tweede plaats help je een mede-schrijver een stukje verder en dat is heel dankbaar om te doen! Ik heb ook de ervaring dat je door gepruts en gemier uiteindelijk zelf niet meer goed ziet waar een stukje tekst niet zo lekker loopt, of je te veel of te weinig leestekens gebruikt hebt of dat je gewoon letters/woorden vergeten bent, dat je een stopwoordje hebt. Je kent het verhaal door en door en die dingen vallen je uiteindelijk niet meer op. Ook kan een verhaal in je hoofd zo logisch zijn, dat je vergeet dat de lezer niet in je hoofd kan kijken en het dus moet begrijpen van de geschreven tekst.

In de derde plaats leer ik er zelf ook heel veel van! Door een vergrootglas kijk ik naar de manuscripten die me worden doorgemaild en ik kom altijd dingen tegen die ik zelf ook verkeerd doe.

Nu niet allemaal tegelijk je manuscript aan me doormailen, ik heb er nl al een aantal op de wachtlijst staan. Iets met tijdgebrek en zo. 😉

Proeflezers

Op twitter en facebook jubel ik wel vaker over ze: proeflezers! Zonder mijn proeflezers zou het schrijven nog meer ploeteren zijn, dan het nu al vaak is. Sterker nog: zonder mijn proeflezers zou ik niet ver komen. Ik blijf het bijzonder vinden dat deze mensen uitgebreid de tijd nemen míjn manuscripten te lezen, grondig uit te pluizen en van commentaar te voorzien. Hele scènes die eruit moeten, onlogica in het verhaal, punten waar ik te snel ga, te onduidelijk ben, zinnen die niet lekker lopen, slordige taalfouten, verkeerd – of niet – geplaatste komma’s (een zwak punt van mij)… Alles wordt er genadeloos uitgehaald. Gelukkig maar!

Toegegeven: soms is het best een beetje pijnlijk als een stuk waarvan ik dacht dat het best aardig, nee eigenlijk best wel heel erg goed was, afgekeurd wordt. Dan zakt de moed mij in de schoenen en af en toe krijg ik zelfs de neiging alles te deleten en te stoppen met schrijven, maar als ik de feedback heb laten bezinken en ermee aan de slag ga, zie ik mijn verhaal sterker worden en dan komt mijn enthousiasme helemaal terug.

Er wordt vaak gezegd dat vrienden, familie en geliefden geen betrouwbare proeflezers zijn. Ze zouden alles wat je schrijft toch wel mooi vinden. Uh, uh, niet mijn man hoor… Die is streng, genadeloos, kritisch. Er zijn momenten dat ik ervan baal – kritiek van een geliefde komt harder aan dan kritiek van een collega – maar ergens weet ik wel dat hij gelijk heeft. Meestal in elk geval. 😉 Door zijn eerlijkheid geloof ik trouwens ook de complimenten die hij geeft.
Een van de manuscripten waar ik nu mee bezig ben, heeft hij gisteren gelezen. Terwijl ik best tevreden over het verhaal was, het stiekem best wel goed vond, had hij forse kritiek. O ja, goed geschreven was het wel en hij raakte zelfs af en toe ontroerd, maar de harde plotlijn was rafelig en de climax kwam niet over. Vanmiddag heb ik zijn feedback verwerkt en op één puntje na is het manuscript nu AF! En weet je? Ondanks mijn gesnotter (ik ben nogal verkouden) loop ik te stralen want het is enorm verbeterd, veel sterker geworden en de climax is terug.